Dečije gliste su čest parazitski problem kod mališana. Mogu zvučati zabrinjavajuće za roditelje ali se lako prepoznaju i uspešno leče.
Mala dečija glista (Enterobius vermicularis) je parazitski crv koji inficira ljudska creva, posebno kod dece. Infekcija izazvana ovim parazitom naziva se enterobijaza. Prema mikrobiološkoj klasifikaciji parazita, enterobijus spada u helminte (crvi). O ovoj temi, detaljno smo razgovarali sa Aleksandrom Jovanović, specijalistom medicinske mikrobiologije koja se bavi kliničkom mikrobiologijom.
U kom periodu detinjstva dečije gliste najčešće nastaju?
Infekcija je najčešća kod dece predškolskog i školskog uzrasta (3 –10 godina), ali se može javiti i kod starijih osoba koje dolaze u kontaktu sa zaraženom decom.
Da li postoji razlika između polova?
Nema značajne razlike u učestalosti infekcije između dečaka i devojčica, ali se kod devojčica može javiti dodatna iritacija genitalnog područja ako parazit migrira iz analne regije.
Kako se dečije gliste prenose?
Prenos se dešava fekalno – oralnim putem tako što jaja parazita dospevaju na ruke deteta nakon češanja analnog područja i dalje kontaminiraju igračke, odeću, hranu ili površine. Infekcija može nastati i udisanjem jaja iz vazduha ili posteljine.
Šta najčešće uzrokuje dečije gliste?
- Nedovoljna higijena ruku i noktiju
- Kontakt sa zaraženim osobama ili predmetima
- Igranje u pesku ili zemlji kontaminiranoj jajima parazita
- Loša higijena toaleta i posteljine
Prvi simptomi
- Noćni svrab u perianalnoj regiji (jer ženke enterobijusa polažu jaja tokom noći)
- Nemiran san i nesanica
- Razdražljivost i problemi sa koncentracijom
- Bol u stomaku i mučnina (ređe)
- Kod devojčica može doći do iritacije vagine (vulvovaginitis)
Koje su komplikacije?
- Intenzivan svrab može izazvati bakterijske superinfekcije kože zbog češanja
- Retko, parazit može dospeti u genitalije devojčica i izazvati upale (vulvovaginitis, uretritis)
- Mogući su digestivni problemi poput proliva i bolova u stomaku
Kako se dečije gliste dijagnostikuju?
- PERIANALNI OTISAK – lepljiva traka se ujutru pre pranja pritisne na analnu regiju, a zatim pregleda pod mikroskopom na prisustvo jaja
– Pregled stolice (u daljem tekstu fecesa) na parazite – često manje pouzdan
- Pregled perianalne regije – u nekim slučajevima, odrasli crvi mogu biti vidljivi golim okom
Kako izgleda detaljni postupak analize fecesa?
- Perianalni otisak – uzorak fecesa se fiksira tako što se na predmetno staklo nanese lepljiva traka (prethodno uzeta sa perianalnih nabora na koje ženka enterobijusa u toku noći polaže jaja) i pregleda mikroskopski na prisustvo jaja, takođe se može videti pod mikroskopom i larva u kojoj se nalazi mnoštvo jaja (larve parazita se mogu vizuelno uočiti u fecesu i pacijenti ih opisuju kao beli končići veličine oko nekoliko milimetara)
- Uzorak fecesa se prikuplja u sterilnu posudu (poželjno uzeti tri uzastopna uzorka u različitim danima zbog intermitentnog izbacivanja jaja)
- Međutim, kod Enterobius vermicularis-a, pregled fecesa na parazite nije uvek pouzdan, pa se češće koristi ,,Perianalni otisak”.
Koju hranu deca treba da izbegavaju ako se utvrdi da imaju dečije gliste?
- Slatkiše i rafinisane šećere (jer mogu pogodovati razmnožavanju parazita)
- Brzu hranu i industrijske proizvode sa aditivima
- Neoprano voće i povrće
- Termički nedovoljno obrađenu hranu
Aleksandra Jovanović je specijalista medicinske mikrobiologije, bavi se kliničkom mikrobiologijom. Završila je srednju medicinsku školu “Dr Miša Pantić” u Valjevu. Diplomirala je na Medicinskom fakultetu Univerziteta u Beogradu, gde je 2023. godine završila i specijalističke studije. Započela je karijeru u srednjoj medicinskoj školi, gde je predavala predmete mikrobiologija sa epidemiologijom i infektologija.
Aktivno učestvuje na naučnim kongresima. Autorka je više stručnih radova, među kojima su: Unveiling the Story: A Case Report of Alpha-Hemolytic Streptococci-Induced Endocarditis, Prevalence and Distribution of Salmonella Group B Infections: A Six-Month Retrospective Study in 2024 i Onychomycosis Caused by Trichophyton Mentagrophytes: Case Report. Kao koautor učestvovala je u istraživanjima o Staphylococcus aureus infekcijama i povratku morbila kao vakcinom preventabilne bolesti.
Na predstojećem kongresu ECCMID 2025 u Beču, njen umetnički rad Dandelion biće izložen kao deo tematskog programa “Klimatske promene i infekcije”. Ova unikatna mikrobiološka ilustracija, izrađena patogenim bakterijama na specijalnoj podlozi, simbolično povezuje uticaj klimatskih promena i infektivnih bolesti.
Podeli:
Maslacak❤️